Türkiye Cumhuriyeti

T.C. Riyad Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Ağrı Dağı Protokolü ile ilgili Bilgiler , 12.08.2011

YABANCI UYRUKLU KİŞİLERNİ TURİZM VE SPOR AMACIYLA ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ KAPSAMINDA BULUNA DAĞLARA ÇIKIŞLARINA İLİŞKİN PROTOKOL

  1. AMAÇ:

İşbu protokol yabancı uyruklu kişilerin turizm ve spor amacıyla ülkemizdeki askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamında bulunan dağlara turizm ve spor amacıyla çıkışlarına ilişkin esas ve usulleri düzenler.

  1. KAPSAM:

Bu protokol askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamındaki dağlara turizm ve sportif amaçla çıkış yapacak yabancıları, bununla ilgili işlemleri ve faaliyetleri kapsar.

  1. TARAFLAR:

Protokolün tarafları aşağıda belirtilmiştir;

  • Başbakanlık

  • Genelkurmay Başkanlığı

  • İçişleri Bakanlığı

  • Dışişleri Bakanlığı

  • Kültür ve Turizm Bakanlığı

  • Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı

  • Türkiye Dağcılık Federasyonu Başkanlığı

  1. KANUNİ DAYANAK:

  • 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu,

  • 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun,

  • 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu,

  • 2565 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği ile konuya ilişkin Genelgeler,

  • 5682 sayılı Pasaport Kanunu,

  • 5683 sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkındaki Kanun,

  • 20.10.2004 tarihli ve 25619 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Dağ Mihmandarlığı Yönetmeliği,

  • 4915 sayılı Av ve Yaban Hayvanlarını ve Yaşama Alanlarının Korunması ve Zararlarıyla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik.

  1. UYGULAMAYA İLİŞKİN HÜKÜMLER:1. Yabancı uyruklu kişilerin ülkemizde 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamındaki dağlara çıkışları, Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtilen esas ve usuller dahilinde izne tabidir.

  1. Yabancı uyruklu kişilerin yurtdışındaki temsilciliklerimiz veya yurtiçindeki kendi temsilcilikleri aracılığıyla Dışişleri Bakanlığına yaptıkları başvurularda, talebi alan kurum yapılan başvuruları kendi görüşüyle birlikte İçişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, MİT Müsteşarlığı, Ağrı ve Iğdır Valiliklerine iletir.

  2. Seyahat acentalarının, turizm ve spor amaçlı olarak tur kapsamında yabancıları kontrol kapsamındaki alanlara götürmek istemeleri halinde, talepleri Kültür ve Turizm Bakanlığı aracılığıyla İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, MİT Müsteşarlığı, Ağrı ve Iğdır Valiliklerine iletilir.

  3. Türkiye Dağcılık Federasyonunca düzenlenecek uluslararası organizasyonlarda, anılan Federasyon söz konusu organizasyon talebini İçişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, MİT Müsteşarlığı, Ağrı ve Iğdır Valiliklerine bildirir.

Kişi ve kuruluşların yukarıdaki bentlerde belirtilen müracaatlarının seri bir şekilde sonuçlandırılabilmesi açısından izin talebini organizasyondan yurtdışından en az iki ay, yurtiçinden ise en az bir ay önceden yapmaları ve amacına uygun vize almaları gerekir. Türkiye’de en az 6 ay geçerli ikamet tezkeresi hamili olan yabancılardan amacına uygun vize şartı aranmaz.

İçişleri Bakanlığı, MİT Müsteşarlığı, Ağrı ve Iğdır Valilikleri kendilerine ulaştırılan müracaatları inceler (Ağrı ve Iğdır Valilikleri görüşünü bildirmeden önce Garnizon Komutanlığından görüş alır) tırmanış talepleri uygun görülmeyen yabancılarla ilgili görüşlerini 15 iş günü içerisinde gereğinin yapılması için talep sahibi kurum ile Dışişleri Bakanlığına iletir, ayrıca taraf olan diğer kurumları da bilgilendirir.

2. Bu protokol kapsamında askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamındaki dağlara çıkış yapacak olan yabancı uyruklu kişiler protokolün yasal dayanak kısmında belirtilen kanuni düzenlemeler doğrultusunda kendilerine tebliğ edilen hususlara uymak zorundadırlar.

  1. Uyulması istenilen hususlar izin yazısında yer alacak ve kapsam dahilindeki dağların bulunduğu bölgedeki mülki makamlar tarafından takibi yapılacaktır.

  2. Söz konusu yabancıların yapılan tüm uyarılara rağmen, protokolde belirtilen hususlara riayet etmemeleri halinde bundan sonra ülkemizde yapacakları bu tür faaliyetlere ilişkin talepleri değerlendirmeye alınmayacaktır.

  3. Yabancı uyruklu kişiler tırmanma sırasında ilmi araştırma yapmayacaklarını, ticari, siyasi ve stratejik istihbaratla ilgili bilgi ve malzeme toplamak maksadıyla kullanmayacaklarını beyan etmeleri ve dönüşlerinde gerektiğinde mülki amirlikçe kontrol edilmeleri kaydıyla, dağcılık tırmanış, ana kamp, sağlık, beslenme ve kişisel malzemeleri dışında aşağıdaki tekin teçhizat ve malzemeleri beraberinde bulundurabilirler.

  • Fotoğraf, amatör film ve video çekim kameraları,

  • Standart dalga boylarında ve ticari tipte alıcı radyo cihazları,

  • Ses yatı bandı (teyp)

  • Ulaştırma Bakanlığı Telsiz Gene Müdürlüğünce izin verilen telsizler,

  • Mesafe ölçmesi yapmayan, azami 6x30 büyütmeli el dürbünü,

  • Altımetre, pusula GPS gibi yön bulmada kullanılan dağcılık malzemesi.

  1. Tırmanış faaliyetinde bulunan yabancılardan birinin veya birkaçının önceden uyarılmalarına rağmen 2. Maddede belirtilen esaslara uymamaları haminde dağ mihmandarı tarafından tırmanış faaliyetinin iptal edilerek yabancıların inişlerinin sağlanması hususunda gerekli girişimler yapılacaktır.

  2. Halen sivil ve askeri maksatlarla kullanılan gece ve gündüz (day/night sighting system) çok uzak mesafeleri gözetleyebilen cihazları normal fotoğraf makinalarından ayırt etmek güç olduğundan, turizm ve spor amacıyla çıkış yapacak olan kişilerin 2. Maddenin (c) fıkrasında belirtilen cihazların dışında elektronik, elektromanyetik, optik, sismik ve enfraruj sistemle çalışan ve benzeri tüm cihazları yanlarında bulundurmaları yasaktır.

  3. Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamındaki dağlara, ilmi araştırma, inceleme yapmak ve film çekmek üzere çıkmak isteyen kişileri 04.04.1988/12839 sayılı “Türkiye’de İlmi Araştırma, İnceleme Yapmak ve Film Çekmek İsteyen Yabancılar veya Yabancılar Adına Müracaat Edenler ile Yabancı Basın-Yayın Mensuplarının Tabi Olacakları Esaslar”a ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı, 2863 sayılı “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu” ve yönetmelikleri ile “Ağrı Dağı Nuh’un Gemisini Araştırma Projeleri için İşbirliği Protokolü” (halen taslak halindedir.)uygulanacaktır. (Ağrı Dağının kültür değerlerinin tespiti, Kültür ve Turizm Bakanlığı –Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce Yapılacaktır. )

3. Yabancı uyruklu kişiler kapsam dahilindeki dağlara çıkışlarında çıkış amacı ne olursa olsun Türkiye Dağcılık Federasyonu tarafından yetkilendirilmiş dağ mihmandarlarını yanlarına almak zorundadırlar. Türkiye Dağcılık Federasyonu görevlendireceği dağ mihmandarlarının isim listesini tespit ederek, önceden ilgili makamlara gönderir. Listelerde değişiklik yapılması halinde kısa süre içerisinde bilgi verilir.

  1. Dağ mihmandarı görevlendirme:

3500 metre üstündeki dağlarda yapmış olduğu hizmetlerde en fazla 12 kişiye, 4000 metre üstündeki dağlarda yapmış olduğu hizmetlerde ise en fazla 8 kişilik gruba bir dağ mihmandaları görevlendirmek esasıyla yapılır.

b)Türkiye Dağcılık Federasyonunca dağ mihmandarı görevlendirilmesi, İçişleri Bakanlığınca başvurunu iletilmesini takiben en kısa süre içerisinde sonuçlandırılır.

c)Dağ mihmandarının görev ve sorumlulukları;

  • Yabancı uyruklu kişilerin faaliyetlerini 2. Madde de belirtilen esaslar dahilinde kontrol altında bulundurmak,

  • Dağa gidiş ve dönüş tarihleri ile dağa çıkış yapacak kişilerin kimlik bilgilerini mahalli güvenlik makamlarına bildirmek ve sonucun tebliğini müteakip hareket etmek,

  • Her inişten sonra dört nüsha olarak tanzim edeceği durum raporlarından birini mahalli güvenlik makamlarına, diğerlerini ilgili mercilere iletilmek üzere Türkiye Dağcılık Federasyonuna vermek,

  • Mihmandarlığını yaptığı kişiler dağcılık tekniği açısından güvenli bir şekilde dağa çıkarıp, dağcılık disiplini içerisinde geri getirmekle yükümlüdürler.

  1. Türkiye Dağcılık Federasyonunca görevlendirilen dağ mihmandarı eşliğinde çıkış yapan yabancı uyruklu kişilerden kişi başına 50.-ABD Doları veya karşılığı YTL çıkış ücreti alınır. Bu ücret Türkiye Dağcılık Federasyonu Başkanlığı adına açılmış Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. GSGM Bürosunda açtırılan 2000723 nolu YTL hesabına veya 4000722 nolu ABD Doları hesaba yatırılır. Yatırılan para, yasalar çerçevesinde, kapsam dahilindeki dağlara tırmanışla ilgili malzeme, haberleşme ve güvenliğe ilişkin harcamalar, büro hizmetleri ve uzun vadede dağ arama kurtarma istasyonu yapımı vb. hizmetlerde kullanılır.

Türkiye Dağcılık federasyonunun resmi programında yer alan faaliyetler, izinli olarak düzenlediği uluslar arası etkinlik er ve T.C. resmi makamlarının diğer ülkelerle ikili temasları çerçevesinde davet edilen yabancılardan çıkış ücreti alınmaz.

4. Dağ mihmandarı ücreti:

  1. Bir dağ mihmandarının yevmiyesi 150.-ABD Doları veya karşılığı YTL’DİR. Bu yevmiye değişen şartlar karşısında yılda bir defadan daha az olmamak kaydıyla Türkiye Dağcılık Federasyonunca yeniden düzenlenebilir. Turizm firmalarınca getirilecek grup çıkışlarında, mihmandar ücreti turizm firmasınca, kişisel çıkışlarda ise kişinin kendisince dağ mihmandarına ödenir.

Yevmiyeye esas gün sayısı dağda geçen süreye göre hesaplanır. Normal tırmanış süresi en az dört gün olup, daha uzun zamanı da kapsayabilir.

5. Dağ mihmandarı tarafından Valiliğin belirleyeceği şekilde mahallindeki Emniyet Amirliğine ya da Jandarma Komutanlığına yabancı uyruklu kişilerin pasaportları ile başvurularak; çıkış ücretinin ödenip ödenmediği, Garnizon Komutanlığı ile bölgede meydana gelebilecek atış, tatbikat, yangın vb. olağanüstü durumlara ait son bir koordinasyon ve diğer işlemlerle ilgili kontroller yapıldıktan sonra ekip dağ mihmandarı tarafından teslim alınır.

6. Büyük ve Küçük Ağrı Dağan Çıkışlar;

  1. Büyük Ağrı Dağına çıkışlar;

  1. Doğubeyazıt/Topçatan Köyü-Eli Çiftliği veya

  2. Iğdır/Korhan Yaylası- küp Gölü rotasından yapılır.

  1. Küçük Ağrı Dağına çıkışlarda yalnızca Kuzey-Batı güzergahı kullanılır. Doğu cephesinde çıkışa izin verilmez.

  2. Bu kısıtlamalar olağanüstü hallerin dışında T.C. vatandaşlarına uygulanmaz, şöyle ki; T.C. Vatandaşları dağın Kars ili, Iğdır ili sınırları içinde kalan cephesinden de çıkış yapabilir. Ancak, Küçük Ağrı Dağı için yalnız yukarıda belirtilen güzergah kullanılır.

7. Dağa çıkış işlemlerinin tamamlanması ile yükümlü olan Emniyet Amirliği ve Jandarma Komutanlığı gibi mahalli makamlar hafta sonları ve tatil günleri de dağa çıkış işlemlerini yürütürler.

8. Haberleşme:

istenmeyen hallerin meydana gelmesi durumunda gerekli yardımlaşmanın sağlanabilmesi için mahallindeki Jandarma Komutanlığı veya Emniyet Amirliği ile Gençlik ve Spor ilçe Müdürlüğünce dinlemede tutulmak üzere, 2813 sayılı telsiz Kanunu ile izin verilen ve Ulaştırma Bakanlığı Telsiz Genel Müdürlüğünden ruhsatlı telsizler bulundurulur.

9. Tırmanış dönemi:

Tırmanış dönemi yılın 12 ayını kapsar.

10. İşbu protokol İçişleri, Dışişleri, Kültür ve Turizm, Çevre ve Orman Bakanlıkları ile Gençlik ve Spordan sorumlu Devlet Bakanı tarafından yürütülür.