Türkiye Cumhuriyeti

T.C. Riyad Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Yurdışında Çalışan Vatandaşlarımızın Borçlanma İmkanı , 16.05.2016

3201 SAYILI KANUNA GÖRE YURTDIŞI BORÇLANMASI

 

YURTDIŞI BORÇLANMASI NEDİR?

       Yurtdışı borçlanması, Türk vatandaşları ile izinle Türk vatandaşlığını kaybetmiş olanların yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçirdikleri belirli nitelikteki sürelerin prim karşılığının, Kurumumuza ödenmesi yoluyla Türkiye’de geçirilmiş sigortalılık süreleri gibi kabul edilmesidir.

BORÇLANMA ŞARTLARI NELERDİR?

 --Başvuru anında Türk vatandaşı olmak ya da doğumla Türk vatandaşı olup izinle Türk vatandaşlığını kaybetmiş olmak.

  --Borçlanılmak istenen sürelerde Türk vatandaşı olmak.

   --Belirli nitelikte yurtdışı süreleri bulunmak.

    --Hizmetleri belgelendirmek.

HANGİ YURTDIŞI SÜRELERİ BORÇLANILABİLİR?

   --Sigortalılık süreleri ile ikamet süreleri haricindeki çalışılmış ya da çalışmaya eşdeğer olarak kabul edilen süreler.

    --Sigortalılık süreleri arasında ve sonunda 1 yıla kadar boşta geçen süreler.

    --Ev kadını olarak geçirilen süreler.

HANGİ YURTDIŞI SÜRELERİ BORÇLANILAMAZ?

    --18 yaşından önceki süreler.

    --T.C vatandaşı değilken yurtdışında geçirilen süreler.

    --Türk mevzuatına tabi sigortalı iken geçirilen yurtdışı süreleri

    --Almanya istisna akdine tabi olarak Türk işverenlerince Almanya’da çalıştırılan işçilerin bu çalışma süreleri.

    --Libya’da Türk işverenlerince üstlenilen işlerde çalışanların 1/9/1985 tarihinden sonra  
Libya’da geçirdikleri süreler.

HİZMETLERİN BELGELENDİRİLMESİ

1.Sözleşmeli ülkelerde geçirilen çalışma sürelerini borçlanmak için gereken belgeler

     --İlgili sigorta kurumundan alınan hizmet cetveli ya da sigorta kartı veya

   --Kamu kurumlarında çalışanlar için işyerinin ait olduğu belediyelerce düzenlenmiş hizmet belgesi veya

   --Vergi dairelerince çalışılan sürelere ilişkin düzenlenmiş belge veya

   --İşsizlik süreleri için iş bulma kurumları tarafından düzenlenen belge veya

   --İlgili meslek kuruluşları, birlikleri ve diğer resmi kuruluşlarca verilen hizmet belgeleri veya

   --Bulunan ülkedeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgesi

2.Sözleşmesiz ülkelerde ve Libya’da geçirilen çalışma sürelerini borçlanmak için gerekli belgeler

   --Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgeleri veya

    --Yurtdışında çalıştıkları işyerinden alınacak hizmet sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte pasaportlarında bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri veya

    --Gemi adamları, çalıştıkları geminin bayrağını taşıdıkları ülkelerde temsilciliklerden alacakları hizmet belgelerini veya işyerlerinden alacakları sigortalılık sürelerini gösterir bonservisleri ile gemilerde çalıştıklarını gösterir belgelerde kayıtlı bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri ya da pasaportlarda çalışma süreleri ile örtüşen giriş-çıkış tarihlerini gösterir sayfaların örnekleri

3.Yurtdışında ev kadını olarak geçirilen süreleri borçlanmak için gereken belgeler

   --Borçlanacak kişinin yurtdışında olduğuna dair ikamet belgesi ile birlikte ikamet belgesinin Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca veya yurtdışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilciliklerce onaylanmış tercümesi veya çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik veya ataşeliğinin bulunduğu Türk temsilciliklerinde söz konusu birimlerin ikamet belgesine istinaden düzenlenecek belge

   --Borçlanacak kişinin yurtdışına çıkış ve yurda giriş tarihlerinin, fotoğraf ve künye bilgilerinin bulunduğu pasaport sayfalarının fotokopisi veya Emniyet Müdürlüğünden temin edilecek yurda giriş-çıkış çizelgesi

NOT:01.11.1991 tarihinden önceki ev kadınlığı sürelerinin borçlanmasında pasaportunu ibraz edemeyenlerin işlemleri ikamet belgeleri esas alınarak yapılacaktır.

BORÇLANMA STATÜSÜ NEYE GÖRE BELİRLENİR?

Borçlanılan sürelerin statüsü borçlanma talep tarihinden önce Türkiye’deki son sigortalılık statüsüne göre belirlenir.

Türkiye’de sigortalılığı bulunmayanların borçlandıkları süreler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

İŞE İLK GİRİŞ TARİHİ NASIL BELİRLENİLİR?

     Türkiye’deki sigortalılığı yurtdışı çalışmalarından önce ise, Türkiye’deki sigortalılık başlangıcı dikkate alınır. Türkiye’de sigortalılığı bulunmayanların ya da Türkiye’deki sigortalılık başlangıcı, yurtdışı sigortalılık başlangıcından sonra olanlar için ilk giriş tarihi aşağıdaki şekilde belirlenir:

      Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İsviçre, Kanada, Kebek, KKTC, Lüksemburg, Makedonya ve Slovakya’daki sürelerini borçlananların bu ülkelerdeki işe ilk giriş tarihleri Türkiye’de işe ilk giriş tarihi olarak kabul edilir.

      Yukarıda sayılan ülkeler dışındaki sürelerin borçlanmasında ilk işe giriş tarihi;

   --Türkiye’de hizmeti bulunanlardan, sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri borçlananların sigortalılık başlangıç tarihi Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden borçlanılan gün sayısı kadar geri götürülerek bulunan tarih,

   --Türkiye’de hizmeti bulunmayanların, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek tespit edilen tarih, olarak belirlenir.

BORÇLANMA MİKTARI NASIL BELİRLENİR?

      Borçlanma miktarı borçlanılacak süreler için belirlenen taban ve tavan miktarları arasında tercih edilen tutar üzerinden hesaplanır. Günlük tutarlar;

        Taban=asgari günlük kazanç x 0,32

         Tavan=asgari günlük kazanç x 0,32 x 6,5

        2016 yılı günlük borçlanma taban ve tavan tutarları aşağıda yer almaktadır:

       
01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arası:   
Taban: 17,57 TL       Tavan: 114,19 TL

YURTDIŞI BORÇLANMASINDA AYLIK BAĞLANMASININ ŞARTLARI NELERDİR?

      --Kesin dönüş yapmış olmak, diğer bir ifadeyle bulunulan ülkede çalışmamak (sigortadan muaf cüzi çalışmalar dâhil ),ikamete dayalı sosyal yardım ya da sosyal sigorta ödeneği almamak.

      --Aylığa hak kazanmaya yetecek prim gün sayısına isabet eden miktarda ödeme yapmak.

      --Kanuna göre aylık bağlamak için gerekli prim/yaş/sigortalılık süresi gibi koşulları yerine getirmek.

      --Kurumumuza yazılı başvuruda bulunmak.

YAŞLILIK AYLIĞI BAĞLANDIKTAN SONRA ÇALIŞMAYA BAŞLAYANLARIN AYLIKLARI KESİLİRMİ?

    3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak yaşlılık aylığı bağlananlardan yurtdışında çalışmaya başlayanların aylıkları çalışmaya başladıkları tarih itibariyle kesilir. Kişi aylık bağlandıktan sonra Türkiye’de çalışmaya başladığında talebi halinde hakkında sosyal güvenlik destek primi hükümlere uygulanır.

    Ayrıca aylık bağlandıktan sonra yurtdışında ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alınmaya başlanması halinde, bağlanan aylık bu yardımların alınmaya başlandığı tarih itibariyle kesilir.

BORÇLANMA İŞLEMİNDEN VAZGEÇMEK MÜMKÜNMÜDÜR?BORÇLANMA İŞLEMİ İPTAL EDİLEBİLİRMİ?

    --Borcun tebliğinden önce ya da hemen sonraki 3 aylık süre içinde borçlanmadan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma işlemleri iptal edilir.

     --Borcun tamamını ya da bir kısmını ödeyenlerden henüz aylık bağlanmamış olanların yazılı talepleri halinde borçlanma başvuruları iptal edilerek ödedikleri tutar kendilerine iade edilir. Ancak borçlanma talebinde bulunan ve borç miktarını ödeyen sigortalının ölümü halinde hak sahipleri borçlanmadan vazgeçemez.

     --Borçlandıkları hizmetleri ile malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılar ile ölüm aylığı bağlanmasına hak kazanamayan hak sahiplerinin yazılı başvuruları halinde, ödenen borçlanma miktarı kendilerine iade edilir.

     --Aylık almaya başlayanların borçlanmadan vazgeçmeleri mümkün değildir.

BAŞVURULACAK YERLER

Hizmet akdine tabi çalışanların ve kendi nam ve hesabına çalışanlardan faaliyeti sona ermiş olanların borçlanma işlemleri

   --İkamete kayıtlı olunan ildeki,

    --Türkiye’de ikamet kaydı olmayanlar için ise nüfus kayıtlı olunan ildeki,

    --Her ikisinin de tespit edilemediği durumlarda ise müracaat edilen ildeki sosyal güvenlik il müdürlüklerince/sosyal güvenlik merkezlerince

Kendi nam ve hesabına çalışanlardan faaliyeti devam edenlerin borçlanma işlemleri

    --Faaliyet yeri ile ikamete kayıtlı olduğu yer aynı il ise bu ildeki

     --Faaliyet yeri ile ikamete kayıtlı olduğu yer farklı ise faaliyetin devam ettiği ildeki

     --Yurtdışı borçlanması yaptıktan sonra, ilgilinin faaliyetini borçlanma yaptığı ilden farklı bir ile taşıması veya o ilde yeniden faaliyete başlaması durumunda, faaliyetine devam ettiği ildeki sosyal güvenlik il müdürlüklerince/sosyal güvenlik merkezlerince, yürütülmektedir.

 Borçlanma talebinde bulunacak kişiler yukarıda belirtilen yerlerde ikamet etmiyorlarsa borçlanma işleminin belirlenen birimde gerçekleştirilebilmesi için bulundukları ilden borçlanma başvurusunda bulunabilirler.

Ayrıca;

    --Kamu görevlilerinin her türlü borçlanmalarında başvurularını Milli Müdafaa Cd. No:24 Bakanlıklar Ankara adresine,

    --Almanya’dan kısmi aylık bağlanmış olan 4/a ve 4/b sigortalılarının başvurularını aylığı bağlayan sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine,

    --Almanya haricinde kısmi aylık bağlanmış olan 4/b sigortalılarının başvurularını aylığı bağlayan üniteye; 4/a sigortalılarının ise başvurularını SGK Emeklilik hizmetleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhiye-ANKARA adresine iletmeleri gerekmektedir.