Türkiye Cumhuriyeti

T.C. Riyad Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Malul Ve Sakatlar Tarafından İthal Edilebilecek Eşya, 24.08.2011

1- Özel Tertibatlı Sakat Aracı İthal Edebilecek Kişiler Muafen özel tertibatlı sakat aracı ithal edecek kişilerin, el ve ayaklardaki ortopedik özre dayanan özürler nedeniyle malül ve sakat olması gerekir. Sadece sol bacağından özürlü bulunan kişi gümrük vergilerinden muaf olarak sakat aracı ithal edemez.

2- Özel Tertibatlı Sakat Aracının İthal Şekli Sakat kişi;

a) Türkiye gümrük bölgesi dışında çalışıyor ise ikametini Türkiye gümrük bölgesine kesin olarak nakletmesi halinde (bu şart sadece minibüs, binek otomobil ve motosiklet için geçerlidir. Motorlu ve motorsuz koltuklar ile bisikletler zati eşya kapsamında kesin dönüş şartı aranmaksızın sakat kişi tarafından muafen ithal edilebilir.),

b) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ise; Yurt dışına resmi kanalla döviz transferi veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından kendisine bağış yoluyla gönderilen özel tertibatlı sakat aracını ithalat vergilerinden muaf olarak ithal edebilir.

3- Özel Tertibatlı Sakat Araçlarında Aranılacak Şartlar Özel tertibatlı sakat araçlarında aşağıdaki şartlar aranır:

a) Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenen araç binek otomobili ise, binek otonun münhasıran malül ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunmalıdır.

b) Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenen araç minibüs ise,minibüsün el ve ayak fonksiyonunu tamamen yitirmiş sakat kişinin araca binip inmesiyle, taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmalıdır. Özel surette yapılmış hareket ettirici tertibatı bulunmayan ve sadece otomatik vitesli olan binek oto ile sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmayan minibüsün muafiyetten yararlandırılmak suretiyle ithali mümkün değildir. Binek oto ve minibüsün standart olmayan aksesuarları bulunması halinde bu aksesuarların ithaline gümrük vergilerinin tahsili kaydıyla izin verilir.

Özel olarak malül ve sakatların kullanımına mahsus olan ve eşya ile birlikte getirilen parça yedek parça ve standart aksesuarlara veya bu eşyanın bakım, kontrol ayarlama, ya da tamiri için gerekli olan aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin eşyanın ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanması için bunların muafen ithal edilen eşya ile ilgili olduklarının tevsik edilmesi gerekir.

c) Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenen araç motosiklet ise, motosiklet malül ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş olmalıdır.

4- Gümrük İdaresine İbraz Edilmesi Gereken Belgeler Gümrük vergisinden muafen araç ithaline izin verilmesi için aşağıda belirtilen belgelerin ibraz edilmesi gerekir.

a) Fizik ve Rehabilitasyon merkezince onaylı, 18/3/1998 tarihli 23290 Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı tarafından Özürlülere Verilecek Sağlık Raporları Hakkında Yönetmelik eki listede yer alan sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış heyet raporunun aslı, (bu raporda; ilgilinin sakatlığı ile bunun derecesinin ve haline göre kullanabileceği taşıt özelliğinin belirtilmesi gerekir. Şayet ilgili, yurt dışında iken resmi bir hastaneden aldığı ve dış temsilciliklerimize onaylattığı bir rapor ibraz ederse bu raporun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41 inci maddesine uygunluğunun da ayrıca belgelendirilmesi gerekir.),

b) Trafik Dairesi’nce düzenlenen ve ilgili şahsın sakatlık durumu itibariyle, taşıt kullanabileceğini gösteren H sınıfı sürücü belgesi,

c)

1- Yurt dışında ikamet eden malül ve sakatlar için; Yurda kesin döndüğünü gösteren konsoloslukca onaylı belge ile yurda kesin dönüşünden önce satın alınan taşıtın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu gösterir mülkiyet belgesi,

2-Türkiye’de ikamet eden malül ve sakata bağış yapılması halinde; bağışı yapan gerçek veya tüzel kişinin yurt dışındaki ikametini gösterir konsoloslukca onaylı belge, taşıtın bağışlayana ait olduğunu gösterir mülkiyet belgesi ile noter veya konsoloslukca düzenlenmiş bağış belgesi,

3- Taşıtın ithalinin resmi kanalla döviz transferi suretiyle gerçekleştirilmek istenilmesi halinde; döviz transferine ilişkin belge ile ithal edilmek istenilen taşıtın cins, marka ve özellikleri ile fiyatını gösteren proforma fatura ve ithal sırasında fatura aslı,

d) Nüfus cüzdanı örneği,

e) 1- İthal edilecek motosiklet veya binek otomobilin malül ve sakat kişinin kendisi tarafından kullanılacağına, başkasının kullanımına veya istifadesine izin verilmeyeceğine,

2- İthal edilecek minibüsün el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş aktine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılacağına, başkasının kullanımına veya istifadesine izin verilmeyeceğine,

3- Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’nün izni olmadan mezkur taşıtların başkasına devredilmeyeceğine ve satılmayacağına, kiralanmayacağına, ödünç verilmeyeceğine,

4- İthal edilen taşıt üzerindeki özel tertibatta da hiçbir değişiklik yapmayacağına İkametgah değişikliği olması halinde bu değişikliği Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’ne bildireceğine dair noterden onaylı taahhütname.

f) İkamet ettiği mahalle veya köy muhtarlığınca düzenlenmiş İkametgah belgesi,

g) Aracın Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü denetimi altına alındığını gösterir ambar makbuzu.

5- Müracaat Şekli ve Karara Bağlama Özel tertibatlı otomobil ile minibüs için malül ve sakat kişiler veya bunlar hesabına bu kişinin vekil tayin ettiği ve Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişiler tarafından Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’ne yukarıda belirtilen belgelerin biri asıl olmak üzere iki nüshası ise birlikte müracaat edilir. Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’ne teslim edilen özel tertibatlı otomobillerin ithalat talebi Ankara Gümrükleri Başmüdürü veya yetki vereceği Başmüdür Yardımcısı başkanlığında, Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürü, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Sakatlar Konfederasyonu temsilcilerinden oluşan bir heyet tarafından karara bağlanır.

Heyet çalışmalarını Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’nde yürütür. Heyetin toplanacağı gün ilgili sakat ve malül kişiler de anılan gümrükte hazır bulunur. Minibüslerin karara bağlama işlemleri Gümrük Müsteşarlığı’nın olumlu ön iznini müteakip gerçekleştirilir. Binek otomobili veya minibüsün ithaline ilişkin kararların (müspet) Komisyon tarafından oybirliği ile verilmesi gerekir. Komisyon kararının olumlu olması halinde ,otomobil ile minibüs için Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’nce ‘İthal İzin Belgesi’düzenlenir. İzin belgesinin geçerlilik süresi 6 (altı) aydır.

Taşıtın gerekli muayene işlemleri yapılıp, belgelerine uygunluğu tespit edilirse, ithal işlemleri gerçekleştirilir. İthal işlemi tamamlanan binek otomobil için adı geçen gümrük idaresince düzenlenecek trafik şahadetnamesine şerh konularak ilgili trafik tescil dairesine gönderilir. Sakat kişinin yaşı veya ağırlığı itibariyle bu tür bir araca ihtiyacı bulunduğu konusunda Gümrük Müsteşarlığının olumlu ön iznini müteakip Heyetçe kanaat getirilmesi halinde ithali tamamlanan minibüs için adı geçen gümrük idaresince düzenlenecek trafik şahadetnamesine şerh konularak ilgili trafik tescil dairesine gönderilir.

6- Malul ve Sakatlar Tarafından İthal Edilebilecek Diğer Eşya Körlerin eğitsel, bilimsel veya kültürel gelişimlerine yönelik olmak üzere özel surette imal edilmiş ‘Körlerin Kullanımına Mahsus Eşya’ listesinde sayılan eşya gümrük vergilerinden muaftır. Körlerin kullanımına mahsus eşya listesinde bulunan eşya körler tarafından kendi kullanımları için getirilebilir veya genel olarak körlerin eğitimi veya onlara yardım sağlanması amacına yönelik kamu yararına faaliyette bulunan dernekler ile Sağlık Bakanlığı’nca yetki verilmiş kurum veya kuruluşlar tarafından ithal edilmesi gerekir.

Malul ve sakatların eğitimi, çalışması veya fiziksel ve ruhsal olarak sosyal gelişimlerine yönelik özel surette imal edilmiş olup, malul ve sakatların kendi kullanımları için getirdikleri veya onlara yardım sağlanması amacına yönelik olarak kamu yararına faaliyette bulunan dernekler ile Sağlık Bakanlığınca yetki verilmiş kurum veya kuruluşlarca ithal edilen eşya; malul ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan ve bunlar tarafından ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet, motosiklet ile körlere ait eşyanın muafen ithaline ilişkin talepler doğrudan eşyanın getirildiği gümrük idaresine yapılır. Bu kapsamda muafen ithal edilen eşyaya mahsus olan ve eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve aksesuarlara veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuar ile sair aletlerin, eşyanın ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanması için bunların muafiyetten faydalanan eşya ile ilgili olduklarının gümrük idaresine kanıtlanması gerekir. 7- Devir ve Satış Bu şekilde muafen ithal edilen eşya, gümrüğün izni olmadan ve gümrük vergileri alınmadan kör, malul ve sakat olmayanlara ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz. Gümrük vergilerinden muafen ithali yapılan eşya için muafiyet tanınmasını sağlayan şartları kaybeden veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyet amaçları dışında kullanmayı talep eden kişi, kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunarak izin alması gerekir. Bu izin ancak gümrük vergilerinin tahsil edilmesi kaydıyla verilebilir. Söz konusu eşya ve malzemeler muafiyetin veriliş amacına uygun kullanılmak ve gümrüğün izni alınmak kaydıyla muafiyet hakkı tanınmış başka bir kişi, kurum veya kuruluşa ödünç verilir, kiralanır, devredilir veya satılırsa gümrük vergileri aranmaz. Ayrıca ithali yapılan özel tertibatlı sakat araçlarının sahiplerinin ölümü sonucu varislerine intikal etmesi halinde, varislerin veraset ilamı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde gümrük idaresine başvurarak kendi adlarına yeni bir trafik şahadetnamesi düzenlettirmeleri halinde gümrük vergileri aranmaz.

Varisler tarafından aracın özel tertibatının kaldırılması suretiyle kullanılmak istenilmesi veya satılması halinde gümrük vergileri alınır. İzin alınmadan, ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya satılan eşyanın gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 181 ila 194 üncü madde hükümleri uyarınca tahsil edilmekle beraber ayrıca 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine göre takibat yapılır.