Türkiye Cumhuriyeti

T.C. Riyad Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Suudi Arabistan'a ilişkin temel güncel bilgiler, 15.09.2008

a. Ülkenin Siyasi Yapısı:

Yönetim şekli:
Monarşi

Hanedan:
Al-Saud

Anayasası:
Kuran’ı Kerim  ve Sünnet. Hükümet, siyasi sistem ve halefiyet  ile ilgili kurallar, 1993  tarihli Temel Yasa ile  yazılı hale getirilmiştir.

Yasama ve Yürütme:
Kral, aynı zamanda devlet ve hükümet başkanıdır. Hükümet fonksiyonları Bakanlar Kurulu marifetiyle yürütülmektedir. Yasama çalışmalarında ise Danışma (Şûra) Meclisi de rol üstlenmektedir. Danışma Meclisi’nde görüşülen yasa tasarıları, Bakanlar Kurulu’nca kabul edildiği ve Kral tarafından onaylandığı takdirde yürürlüğe girmektedir. Bakanlar Kurulu bu nedenle yasama yetkisine de sahiptir.  2005 Nisan ayı itibariyle üye sayısı 150’ye yükseltilen Danışma Meclisi’ne, yasa önerme yetkisi  2003 yılında tanınmıştır.  Üyeler Kral tarafından 4 yıl süreyle atanmaktadır. (Kadınlar Meclise üye olamamaktadırlar). SA’da siyasi parti bulunmamaktadır.

Yargı  :
SA'daki hukuk sistemi, Şeriat hükümleri üzerine kuruludur. Şer'î yargı sistemi Adalet Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. "Mahkeme-i Müstacel" olarak adlandırılan yerel mahkemeler ilk derece, "Mahkeme-i Kubra" isimli yüksek şeriat mahkemesi ise ikinci derece yargı organlarıdır. Daha sonraki aşamalarda, dava, sırasıyla Temyiz Mahkemesi'ne, Yüksek Yargı Konseyi'ne ve "Divan-ı Mezalim"e taşınabilir. Tüm bu yargı kademeleri, SA Adalet Bakanlığı'nın teşkilat yapısı içerisindedir. Yargı kararlarının uygulanması ise ilgili hükümet birimlerinin sorumluluğundadır.

İşçi-işveren uyuşmazlıkları ile ticarî anlaşmazlıklara ise, ilk derece mahkemesi olarak “Mahkeme-i Müstacel” değil, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren komiteler bakmaktadır. Mahkeme niteliğini haiz sözkonusu komitelerin üyeleri ilgili Bakanlık tarafından atanmaktadır. Komitelerin kararları ise Adalet Bakanlığı'nın yukarıda özetlenen temyiz sürecine tabidir.

Davalı ya da davacı Divan-ı Mezalim'den de adil bir kararın çıkmadığına kanaat getirdiği takdirde, dava son aşamada Kral ya da Veliaht Prens'e götürülebilir. Kral ya da Veliaht Prens, ya davaya ilişkin nihai kararı kendisi bizzat vermekte ya da Bakanlar Kurulu Hukuk Bürosu'na havale etmektedir. Kral tarafından imzalanan Bakanlar Kurulu kararı kesin ve nihaidir. 

İdarî yapılanma:
Ülke, toplam 13 idarî bölgeye (emirlik) ayrılmıştır. Her bir bölgenin başında, Kraliyet ailesi mensubu bir Emir bulunmaktadır. Emirler, Bakan düzeyindedirler.

b. Demografik Veriler:
(2004 Eylül ayında yapılan nüfus sayımı verilerine göre)

Nüfus:     

22,673,538 [yabancıların oranı '.1 (6,144,236)]

Nüfus artış oranı:

%2.6

Kadın nüfus oranı:

% 44.6 (%36.3’ü Suudi)

Erkek nüfus oranı:

%55.4  (%36.6’sı Suudi)

Ortalama yaş:

22

Ortalama yaşam süresi:

75.23 yıl

Okur yazar oranı:

%77.1

c. Ekonomik Veriler  (2006):  (1 Dolar : 3.75 SA Riyali)

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH):

347.9 milyar Dolar

GSYİH’deki büyüme oranı:

%4.2  (2005’te %6,5)

Kişi Başına Milli Gelir (Dolar):

15,304

Enflasyon:

% 1.8 (son 11 yıldaki en yüksek seviye)

İşsizlik(2005 sonu itibariyle):

% 6.9 (kayıtlı iş arayanların sayısı 114,138)

Kamuda istihdam edilen Suudi sayısı:

712,835

Kamuda istihdam edilen yabancı sayısı:

70,441

Kamuda toplam istihdam:

783,276

Kamuda istihdam artış hızı:

%2.62

Özel sektörde istihdam edilen Suudi sayısı:

623,465

Özel sektörde istihdam edilen yabancı sayısı:

4,738,823

Özel sektörde toplam istihdam:

5,362,288

Petrol dışı sektördeki büyüme:

%10.1

Özel sektördeki büyüme (petrol dışı):

%6.3

İnşaat sektöründe büyüme:

%6.3

Elektrik, gaz ve su sektörlerinde büyüme:

%5.5

Ulaştırma  ve iletişim sektöründe büyüme:

%9.5

Toptan ve perakende sektöründe büyüme:

%5.2

Petrol geliri:

191 milyar Dolar

Ortalama günlük petrol üretimi:

9.5 milyon varil/gün

OPEC içindeki üretim kotası:

9,099 milyon varil/gün

Yedek üretim kapasitesi:

1.5 milyon varil/gün



Kamu Maliyesi (milyar Dolar)

Bütçe gelirleri

174.7 (petrol gelirlerinin tamamı bütçelenmemektedir) 

Bütçe giderleri

104                            

Bütçe dengesi

(+) 70.7                                 

Kamu borç stoku (tamamı iç borç)

97.6 (2005’te 126.7)

Kamu borç stokunun GSYİH’ye oranı

(    

Merkez Bankası'nın (SAMA) net dış varlıkları

216  (2005’e oranla %41 artış)

*Yabancı tahviller                 

156.4  

*Yabancı bankalardaki döviz           

34

Dış Ticaret (milyar Dolar)

İhracat

207.24      (Petrol dışı ihracat 21)

İthalat

65                                          

Dış ticaret dengesi                

(+)142.24                                          

Cari işlemler dengesi             

(+) 95.5  (2005’te 87)

Türkiye-SA Ticareti  (2006) (milyon Dolar)                 

SA’ya ihracat

1046                   

SA’dan ithalat           

2250.8                

Hacim            

3297

Denge            

-1204.8 (SA lehine)   

Suudi Arabistan’ın en büyük 10 ticaret ortağı (2005) (AB verilerine göre)
AB (!.3), ABD (%16), Japonya (%14.5), Güney Kore (%8), Çin (%7.3), Singapur (%4.1), Tayland (%2.3), Bahreyn (%2), Güney Afrika (%2), BAE (%1.6)  Not: Türkiye %1.2'lik payla 15. sıradadır. 
Başlıca ithalat ürünleri
Metal ürünleri, makine, cihaz ve malzemeleri %55; yiyecek maddeleri %16; kimyasal ve maden ürünleri %13; tekstil ve giyim %7; mücevher, kıymetli taşlar %3; deri, ağaç ve kağıt ürünleri % 3.

 
Sitemizde yer almasının yararlı olacağını düşündüğünüz başka konular varsa, önerilerinizi Yorumlar başlığı altına kaydedebilirsiniz.